De vijf fases van loslaten van zaken als zelfstandige, en waarom vasthouden je meer kost dan loslaten

Fase 1: Ontkenning

Je wéét ergens dat het anders moet. Je voelt het. Maar je hoofd vecht terug.

Dat is geen toeval. Jouw brein is geprogrammeerd om je in de comfortzone te houden. Om je te laten blijven waar je vandaag bent. En hij is ongelooflijk slim in wat hij daarvoor doet.

Hij laat je naar de cijfers niet kijken. Of naar een deel van de cijfers niet kijken. Zoals kleine kinderen verstoppertje spelen — als je het niet ziet, bestaat het niet.

Je praat jezelf goed: “Al bij al valt het nog mee. Het zou erger kunnen zijn.” Je vindt excuses. Je verzint redenen waarom het eigenlijk best oké is.

Maar wat zit er écht onder die ontkenning?

Angst. Fundamentele angst.

Want heel vaak koppelen we onze identiteit — wie we zijn — aan wat we doen. En op het moment dat je zou moeten loslaten, rijst de vraag: als ik dit niet meer doe, wie ben ik dan nog?

Die angst roept zo hard — onbewust — dat je liever ontkent dan ermee geconfronteerd wordt.

Fase 2: Woede

Na de ontkenning komt de frustratie.

Je wordt kwaad. Op de economie. Op de klanten. Op de concurrent. Op de omstandigheden. “Het is dit en het is dat en het is de anderen.”

Maar die woede keert al snel om. Je wordt kwaad op jezelf. Dat je de kracht niet hebt om los te laten. Dat je te lang bent doorgegaan. Dat je jezelf hebt uitgeput aan iets vastgehouden terwijl je ergens al wist dat het niet meer werkte.

En dan ga je jezelf op je kop slaan.

Belangrijk: probeer deze fase niet weg te steken. Niet onder de mat.  Je moet erDOOR, niet eromheen. Hoe sneller je herkent waar je zit, hoe sneller je naar de volgende stap gaat.

Fase 3: Onderhandelen

Nu wordt het slim. Nu ga je onderhandelen — met jezelf.

“Misschien moest ik dit nog doen. Ik zou er misschien nog dit aan kunnen toevoegen. Heb ik eigenlijk wel voldoende mijn best gedaan? Laat het ons nog één keer proberen.”

En wat zie je dan? Overwerken. Je gaat nóg meer doen van datgene wat je eigenlijk niet meer wilt. In de gekke hoop — de illusie — dat meer van hetzelfde andere resultaten gaat opleveren.

Maar als je meer doet van hetzelfde, wat krijg je dan?

Nog meer van hetzelfde.

Precies datgene wat je niet meer wil.

Je geeft het nog een kans. Die twijfel is echt. Die is menselijk. Maar in deze drie eerste fases — ontkenning, woede, onderhandelen — ben je nog altijd niet bereid om het echt los te laten. Je zit nog altijd te vechten.

En dat is het: vechten.

Maar loslaten is iets wat je niet kan bevechten. Je moet erdoor. Het helemaal doorleven. Dat is de enige manier.

Fase 4: Verdriet

Je hebt jezelf uitgeput in fase drie. En dan zit je daar.

Je weet het niet meer.

Maar — en dit is belangrijk — hier begin je ook eindelijk te kijken. Eindelijk durf je naar de cijfers te kijken. Eindelijk zeg je: ik kan niet meer verder. Maar je ziet ook nog niet wat de volgende stap is. En dat maakt je verdrietig. Moe. Want je bent ook moe van het vasthouden.

En dan is er een grote valkuil: je begint te denken dat er iets mis is met jou.

Ik ben moe. Ik kan het blijkbaar niet aan.

Dat is opnieuw jouw brein die aan de slag gaat. Die je probeert terug te trekken naar het oude. Maar weet: dit is normaal. Dit is wat er hoort te gebeuren.

Op dit punt helpen maar twee dingen.

Eén: tijd. Geef het tijd. Een paar weken geleden na het verticuteren in de tuin heeft de tuinman nieuw gras gezaaid. Dat groeit niet aan mijn goesting snel genoeg. Maar het heeft geen zin om plat op je buik in de tuin te gaan liggen en dat gras te gaan aantrekken. Dat gaat geen millimeter vooruit gaan. Soms is de moed hebben om het tijd te geven het moeilijkste wat er is.

Twee: warmte en begrip. Niet een oplossing. Op dit moment heb je geen oplossing nodig. Je hebt warmth nodig. Veiligheid. Begrip. Liefde. Van je entourage, van je omgeving, van je tribe.

Dat is lastig voor ondernemers. Want wij zijn altijd op zoek naar een oplossing. Maar hier niet. Hier heb je iemand nodig die gewoon zegt: “Potverdomme, dat is niet fijn voor jou.” En dan even stil is.

Fase 5: Aanvaarding

En dan. Dan gaat het helemaal door.

Niet meer in het hoofd. Helemaal door. Naar je hart.

Je beseft: ik hoef niet meer terug te gaan naar wie ik was. En dat is oké. Meer dan oké, zelfs. Want je bent een iets grotere versie van jezelf geworden. Je bent dichter bij wie je in essentie bent.

Je bent niet minder omdat je iets niet meer doet. Integendeel.

Je bent een betere versie van jezelf geworden.

Dit is geen falen. Dit is groeien.

Dit hele proces kan lang duren. Het kan ook snel gaan. De ene fase duurt langer, je kunt er terug in vallen, whatever. Maar hou dit altijd voor ogen:

Dit is geen falen.

Dit is wat er gebeurt bij jou, bij mij, bij iedereen die groeit. Het ís groeien. En groeien kan pijn doen. Maar geen hoogtes zonder laagtes.

Als je in de colère zit, als je in het verdriet zit, als je in de ontkenning zit — het is geen falen. Het is groeien. 

Bewustwording is jouw beste tool

In alle groeiprocessen heb je kennis nodig. Maar vooral bewustwording.

Bewustwording is jouw grootste vriend. Jouw beste hulp. Jouw krachtigste tool.

Gewoon bewust worden van de stappen. Dat ze er zijn. Dat dit normaal is.

Dat gaat je colère niet oplossen. Dat gaat je verdriet niet oplossen. Maar je weet: oké, ik zit in het proces. Het kan alleen maar beter worden.

En hoe sneller je bereid bent erdoor te gaan — hoe sneller je het gevecht stopt — hoe sneller je naar iets nieuws kan.

Neem even de tijd voor jezelf. Schrijf op: wat is dat ene ding waarvan je weet dat je het moet loslaten? Of: in welke fase herken jij jezelf op dit moment?

Zit je nog in de ontkenning? In de colère? In het onderhandelen?

Welk stukje wil je achter je laten om een betere, krachtigere versie van jezelf te worden?

Rouwen is niets meer dan de hoop loslaten dat morgen hetzelfde zal zijn als gisteren. Zolang we vasthouden aan gisteren, kunnen we niet groeien naar morgen.